Parafudr, tesisata giren aşırı gerilim darbelerini sınırlayarak cihazları korur. Ancak parafudrun kendisi de zamanla ömrünü tamamlar ya da çok büyük bir darbenin ardından arızalanabilir. Arızalanan bir parafudr kısa devre yoluna dönüşebilir. Parafudr sigortası, diğer adıyla ön koruma, bu durumda parafudru devreden ayırarak tesisatı ve panoyu korur.

Parafudr sigortası neden gereklidir?

Parafudrlar faz ile toprak ya da nötr arasına bağlanır ve normal çalışmada üzerlerinden akım geçmez. İçlerindeki varistör yaşlandığında ya da kapasitesinin üzerinde bir darbeye maruz kaldığında direnci düşer ve parafudr şebekeden sürekli akım çekmeye başlayabilir. Sigortasız bir bağlantıda bu akım parafudrun aşırı ısınmasına, panoda ark ve yangın riskine yol açar. Ön koruma sigortası bu akımı keserek arızalı parafudru devreden çıkarır.

Ana sigorta yeterli değil mi?

Parafudrun önündeki ana sigortanın değeri, parafudr üreticisinin izin verdiği en yüksek ön koruma değerine eşit ya da ondan küçükse ayrı bir sigorta gerekmeyebilir. Ana sigorta bu değerden büyükse parafudr hattına ayrı bir sigorta konulmalıdır. Aksi hâlde ana sigorta parafudru koruyamayacak kadar büyük kalır. Ayrı bir ön koruma bulunmayan tesislerde parafudr arızası ana sigortanın atmasına ve tüm binanın enerjisiz kalmasına da neden olabilir.

Hangi tip sigorta kullanılır?

Ön koruma için genellikle gG karakteristikli silindirik ya da NH bıçaklı sigortalar kullanılır. Bu sigortalar yıldırım darbe akımlarına karşı dayanıklıdır ve darbe sırasında gereksiz yere atmaz. Otomatik sigorta kullanılacaksa, darbe akımına dayanıklı ve parafudr üreticisinin onayladığı tipte olmasına dikkat edilmelidir. Hangi tip ve değerin kullanılacağı her zaman parafudrun teknik föyünde belirtilir.

Bağlantıda dikkat edilecekler

• Kısa bağlantı: Sigorta ve parafudr bağlantıları mümkün olduğunca kısa tutulmalıdır. Toplam bağlantı uzunluğunun 0,5 metreyi aşmaması önerilir.
• Kesit: Bağlantı kabloları, parafudrun tipine ve üretici önerisine uygun kesitte seçilmelidir.
• Seçicilik: Parafudr sigortası, ana sigortadan önce açacak şekilde seçilmelidir; böylece parafudr arızasında bina enerjisiz kalmaz.
• İzleme: Sigorta attığında parafudr devre dışı kalır ve tesis korumasız çalışmaya devam eder. Bu durum panoda ilk bakışta fark edilmeyebilir; sigorta ve parafudr durumu düzenli kontrol edilmelidir.

Sigma parafudrları, cihazın çalıştığını ya da devre dışı kaldığını gösteren bayraklı gösterge ve ürünle birlikte sevk edilen alarm kontağıyla kolay takip imkânı sunar. Ön koruma için kullanılabilecek NH sigortalar da Sigma ürün gamında yer alır. Parafudrun doğru bağlantısı için topraklama ve pano kurgusunu anlattığımız yazıyı okuyabilirsiniz.