Yıldırımdan korunma söz konusu olduğunda parafudr ve paratoner kavramları sık sık birbirine karıştırılır. İkisi de yıldırımla ilgilidir; ancak farklı tehlikelere karşı koruma sağlar ve binanın farklı noktalarında görev yapar. Birinin varlığı diğerini gereksiz kılmaz.

Paratoner ne işe yarar?

Paratoner, halk arasında dış yıldırımlık sistemi için kullanılan addır. Çatıdaki yakalama uçları, iniş iletkenleri ve topraklama sisteminden oluşur. Görevi, binaya doğrudan düşen yıldırımı güvenli bir yoldan toprağa iletmek ve böylece yapıyı yangın, çatlama ve mekanik hasara karşı korumaktır. Paratoner, binanın içindeki elektrik tesisatını ve cihazları aşırı gerilime karşı korumaz.

Parafudr ne işe yarar?

Parafudr, elektrik panosuna monte edilen bir aşırı gerilim koruma cihazıdır. Enerji hattından ya da tesis içinden gelen ani gerilim darbelerini sınırlar ve fazla enerjiyi toprağa aktarır. Bu darbeler binaya ya da yakınına düşen yıldırımdan kaynaklanabileceği gibi, büyük yüklerin devreye girip çıkması gibi anahtarlama olaylarından da oluşabilir. Parafudrun görevi bilgisayarlar, otomasyon sistemleri, kombiler, beyaz eşyalar ve aydınlatma sürücüleri gibi cihazları korumaktır.

Paratoner varsa parafudr gerekir mi?

Evet; hatta paratoner bulunan binalarda parafudr daha da önemli hâle gelir. Yıldırım paratonere düştüğünde akımın bir kısmı topraklama sistemi üzerinden bina tesisatına ve enerji hatlarına yansıyabilir. Bu nedenle dış yıldırımlık sistemi bulunan yapılarda ana panoda yıldırım akımını taşıyabilen Tip 1 ya da Tip 1+2 parafudr kullanılması önerilir.

Kısaca farklar

• Koruduğu şey: Paratoner yapıyı, parafudr elektrik tesisatını ve cihazları korur.
• Montaj yeri: Paratoner çatıda ve bina dış cephesinde, parafudr elektrik panolarında bulunur.
• Tehlike türü: Paratoner doğrudan yıldırım düşmesine, parafudr hatlar üzerinden gelen aşırı gerilime karşı koruma sağlar.
• Ortak nokta: İkisi de sağlıklı bir topraklama ve eş potansiyel bağlantısı olmadan etkili çalışamaz.

Doğru koruma birlikte planlanır

Etkili bir yıldırım ve aşırı gerilim koruması; dış yıldırımlık sistemi, topraklama, eş potansiyel bağlantısı ve panolardaki kademeli parafudr korumasının birlikte tasarlanmasıyla sağlanır. Ana panoda Tip 1 ya da Tip 1+2, tali panolarda Tip 2 ve hassas cihazlara yakın noktalarda Tip 3 parafudr kullanımı yaygın bir yaklaşımdır.

Sigma Elektrik parafudrları, Tip 1'den Tip 3'e kadar tüm kademeleri ve kombine tipleriyle bina ve tesis korumasının her aşaması için seçenek sunar. Parafudrun görevini yapıp yapmadığını anlamak için gösterge penceresini anlattığımız yazıyı okuyabilirsiniz.