Eski binalarda hâlâ porselen gövdeli, vidalı buşonlu sigortalara rastlanır. Yeni tesisatlarda ise bunların yerini anahtarlı otomatik sigortalar almıştır. İki ürün de hattı aşırı akıma ve kısa devreye karşı korur; ancak çalışma prensipleri, kullanım güvenlikleri ve arıza sonrasındaki davranışları birbirinden farklıdır.

Buşonlu sigorta nasıl çalışır?

Buşonlu sigortada koruma, kartuşun içindeki eriyen telle sağlanır. Akım belirlenen değeri aştığında tel ısınır ve erir, devre açılır. Sigorta attıktan sonra buşon yeniden kullanılamaz; aynı değerde yenisinin takılması gerekir. Atan sigortanın yerine daha büyük değerli bir buşon takmak ya da buşonu tel sararak onarmaya çalışmak, kablonun korumasını ortadan kaldıran ve yangına yol açabilen tehlikeli bir uygulamadır.

Anahtarlı otomatik sigorta nasıl çalışır?

Anahtarlı otomatik sigortada iki ayrı açma mekanizması bulunur. Termik bimetal eleman, uzun süren aşırı yüklerde ısınarak bükülür ve sigortayı açtırır. Manyetik bobin ise kısa devre akımlarında milisaniyeler içinde devreyi keser. Sigorta açtığında anahtar aşağı iner; arızanın nedeni giderildikten sonra anahtar kaldırılarak devre yeniden enerjilendirilir. Herhangi bir parça değişimi gerekmez.

Temel farklar

• Yeniden kullanım: Otomatik sigorta açtıktan sonra yeniden kurulur; buşonlu sigortada eriyen buşon değiştirilir.
• Anahtarlama: Otomatik sigorta devreyi açıp kapatan bir anahtar olarak da kullanılabilir; buşonlu sigortada devreyi ayırmak için buşonun sökülmesi gerekir.
• Karakteristik seçimi: Otomatik sigortalar B, C ve D eğrileriyle korunan yükün davranışına göre seçilebilir.
• Montaj: Otomatik sigortalar 35 mm DIN rayına takılır ve panoda kompakt, düzenli bir yerleşim sağlar.
• Kullanım güvenliği: Otomatik sigortada işlem anahtar üzerinden yapılır; kullanıcının sigorta yuvasına ve canlı parçalara yaklaşması gerekmez.

Eski panoyu yenilerken nelere dikkat edilmeli?

Buşonlu sigortalardan otomatik sigortaya geçiş çoğu zaman yalnızca sigortaların değiştirilmesiyle bitmez. Kabloların kesiti ve yalıtım durumu kontrol edilmeli, her hattın sigorta değeri kablo kesitine göre yeniden belirlenmelidir. Eski tesisatlarda topraklama hattının bulunmaması da sık görülür. Pano yenilenirken kaçak akım koruma şalteri eklenmesi ve topraklamanın ölçülmesi, can güvenliği için en az sigorta değişimi kadar önemlidir. Bu işlemler mutlaka yetkili bir elektrikçi tarafından yapılmalıdır.

Sigma otomatik sigortaları, 1 A ile 125 A arasındaki anma akımlarında, B, C ve D eğrileriyle ve 4,5 kA, 6 kA, 10 kA ve 15 kA kesme kapasiteleriyle üretilir. Otomatik sigortanın tek başına neden yeterli olmadığını otomatik sigorta ile kaçak akım rölesi arasındaki farkı anlattığımız yazıda bulabilirsiniz.